اشتراک eshtrak

خبری سیاسی فرهنگی! مسئولیت هر مقاله بعهده نویسنده آنست!

دو دیدگاه:سیسرو، استهزاءآمیزترین رذل در تاریخ!: تارنگاشت عدالت، و سیسرو، تئوریسین و جمهوریخواه رومی شهید روشنگری، ادیب و فیلسوف: علیشاه سلطانی

مارکس می‌گوید «تاریخ همهٔ جوامع تاکنون، تاریخ مبارزهٔ طبقاتی بوده است.» جریانات سیاسی، اجتماعی، و افرادی که چنین نمی‌اندیشند، همه تاریخ را غیرطبقاتی می‌بینند، و در موضع‌گیری امروز خود و در نگاه به گذشته دور یا نزدیک، ناگزیر گفتمان‌ صاحبان قدرت و ثروت را تکرار می‌کنند… آنچه که ما درباره رم باستان می‌دانیم عمدتاً توسط مورخین- هم باستان و هم مدرن- نوشته شده که هوادار طبقات صاحب امتیاز هستند. پارنتی هم‌چنین نشان می‌دهد اغلب منابع مکتوب مورد استفاده آن مورخین از نوشته‌های مرتجعین ثروتمندی مانند سیسرو اقتباس شده است. مردم فقیر نه تاریخ را نوشتند و نه رویدادها را به طور مکتوب ثبت کردند، ثروتمندان این‌کار را انجام دادند. یک کارشناس تخمین می‌زند که ۹۵ درصد مورخین آمریکایی و انگلیسی عهد باستان طرفدار سیسرو و فقط تعداد اندکی هوادار سزار می‌باشند. پارنتی به این نتیجه‌گیری عینی می‌رسد که «تاریخ از مواردی پُر است که نخبگان سیاسی-اقتصادی هر نوع چالش نسبت به نظم اجتماعی تضمین کننده امتیازات خود را با یک چالش نسبت به کل نظم اجتماعی، و دعوت به هرج‌ومرج و تباهی برابر قرار می‌دهند…»

سیسرو، استهزاءآمیزترین رذل در تاریخ!

تارنگاشت عدالت

۱۴ خرداد ۱۳۹۶

بررسی کتاب: «قتل سزار: یک تاریخ مردمی از رم باستان»، نوشته مایکل پارنتی، نیوپرس، ۲۰۰۳، ۲۶۷ صفحه

مارکس می‌گوید «تاریخ همهٔ جوامع تاکنون، تاریخ مبارزهٔ طبقاتی بوده است.» جریانات سیاسی، اجتماعی، و افرادی که چنین نمی‌اندیشند، همه تاریخ را غیرطبقاتی می‌بینند، و در موضع‌گیری امروز خود و در نگاه به گذشته دور یا نزدیک، ناگزیر گفتمان‌ صاحبان قدرت و ثروت را تکرار می‌کنند. نوشتار «سیسرو، تئوریسین و جمهوری‌خواه رومی، شهید روشنگری، ادیب و فیلسوف»۱شاهدی بر این واقعیت است.

کتاب «قتل سزار: یک تاریخ مردمی از رم باستان» به قلم مايکل پارنتی اثری است که چگونگی عملکرد حکم داهیانه مارکس را در آخرین قرن جمهوری رم نشان می‌دهد.

پارنتی قتل سزار را به دست سناتورهای ارتجاعی رم در سال ۴۴ پیش از میلاد نقطه اوج نزدیک به یک قرن قتل و ترور توسط جوخه‌های مرگ خصوصی طبقه ثروتمند رم علیه اصلاح‌طلبان مردمی و هواداران آن‌ها می‌بیند. با قتل سزار جنگ داخلی خونبار، انحلال جمهوری فرا رسید و سبک حکمرانی استبدادی ظهور کرد که برای قرن‌های متمادی بر اروپا مسلط بود.

سنای روم گرچه یک نهاد محافظه‌کار بود اما در درون خود تقسیم‌بندی‌های گوناگون جامعه را منعکس می‌ساخت. در سنای روم یک قطب‌بندی سیاسی بین دو جناح اصلی «اُپتیمیتس‌» (جناح بسیار ثروتمند و ارتجاعی) و «پوپولاریس» (جناح مردمی و دمکرات‌تر) وجود داشت.

حذف جناح مردمی به دست طبقه ثروتمند در سال ۱۳۳ پیش از میلاد با قتل تی‌بریوس گِراکوس آغاز شد. او که یک تریبونوس۲ انتخابی روم بود قصد داشت بخشی از اراضی را میان طبقات فرودست و بی‌چیز تقسیم کند. اُپتیمیتس‌ها مقررات درونی سنا را تعلیق کردند و با استفاده از اوباش اجیر خود صدها هوادار گراکوس را کشتند.

در سال‌های پیش از قتل سزار اصلاح‌طلبان مردمی دیگری به پا خاستند، اما به دست آریستوکراسی روم سرکوب شدند.

ژولیوس سزار برحسته‌ترین عضو جناح «پوپولاریس» بود. او گرچه از ضعف‌های شخصی بری نبود، اما مبارزه برای اصلاحات مردمی را هدایت می‌کرد.

سزار در طی آخرین دوره سمت کنسولی (۴۴-۴۶ پیش از میلاد) به اصلاحات بسیاری اقدام نمود: از جمله ساختن مسکن جدید برای اعضای پیشین ارتش خود و فقرای رم، وضع قوانین محدویت شدید بر نزول‌خواری وام‌دهندگان رم، اعطای تخفیف بزرگ در اجاره‌خانه برای خانواده‌‌‌های دارای درآمد پایین و متوسط، اجرای طرح‌های عمومی برای کاهش بیکاری در داخل و خارج، و اعطای حق انجام مناسک یهودیت به یهودیان رم (نخستین فرمانروای رم بود که چنین کاری کرد.)

مخالف منافع مردمی یک خطیب معروف به نام مارکوس تولیوس سیسرو بود. سیسرو اغلب به مثابه یک اصولگرای رمی ترسیم می‌شود. فردریش انگلس سیسرو را «استهزاءآمیزترین رذل در تاریخ» نامید. پارنتی نشان می‌دهد که سیسرو «یک برده‌دار، موجر، و سناتور زراندوز بود. سیسرو حتا جزیی‌ترین حرکات به سمت دمکراسی را نهی می‌کرد.» او از عامه مردم نفرت و انزجار کامل داشت. سیسرو زحمتکشان را به مثابه «صنعت‌کاران و مغازه‌داران و همه نوع تفاله» محکوم می‌کرد.

آنچه که ما درباره رم باستان می‌دانیم عمدتاً توسط مورخین- هم باستان و هم مدرن- نوشته شده که هوادار طبقات صاحب امتیاز هستند. پارنتی هم‌چنین نشان می‌دهد اغلب منابع مکتوب مورد استفاده آن مورخین از نوشته‌های مرتجعین ثروتمندی مانند سیسرو اقتباس شده است. مردم فقیر نه تاریخ را نوشتند و نه رویدادها را به طور مکتوب ثبت کردند، ثروتمندان این‌کا را انجام دادند. یک کارشناس تخمین می‌زند که ۹۵ درصد مورخین آمریکایی و انگلیسی عهد باستان طرفدار سیسرو و فقط تعداد اندکی هوادار سزار می‌باشند.

مبارزات سیاسی که پارنتی شرح می‌دهد کشمکش‌ میان مردان آزاد بود. اما، یک‌سوم جمعیت برده بود، و عموماً مورد نفرت قرار داشت. خود سیسرو گفت: «ترجیح این است که برای سبک کردن یک کشتی در وضعیت فوق‌العاده به جای اسب خوب، برده‌های مسن به بیرون پرتاب شوند.»

پارنتی از مورخینی مانند ادوارد گیبون انگلیسی و ژروم کارکوپینو فرانسوی که در نوشته‌های خود درباره آن دوره، برده‌داری را کم‌ اهمیت نشان می‌دهند، و از «»ارباب‌های مصلح» و بردگانی که «با ملاحظه با آن‌ها برخورد می‌شد» می‌نویسند، انتقاد می‌کند. پارنتی می‌نویسد: «بردگان خوشحال» در دو قرن آخر جمهوری به سه قیام بزرگ دست زدند، که به سطح یک جنگ علنی با شرکت هزاران جنگجو از دو طرف انجامید. معروف‌ترین قیام، البته قیام اسپارتاکوس و پیروان دلیر او در ۷۴-۷۰  پیش از میلاد بود.»

مایکل پارنتی در این کتاب به درک مبارزه طبقاتی در رم باستان کمک شایانی می‌نماید. برخی از یافته‌های تاریخی او با برخی رویدادها در دوره مدرن، از جمله در قرن بیست‌ویکم، هم در ایالات متحده آمریکا و هم در جمهوری اسلامی ایران-به ویژه در برخورد طبقات حاکم در جمهوری اسلامی ایران با احمدی‌نژاد و گفتمان او- شباهت‌های خیره‌کننده‌ای دارند. پارنتی به این نتیجه‌گیری عینی می‌رسد که «تاریخ از مواردی پُر است که نخبگان سیاسی-اقتصادی هر نوع چالش نسبت به نظم اجتماعی تضمین کننده امتیازات خود را با یک چالش نسبت به کل نظم اجتماعی، و دعوت به هرج‌ومرج و تباهی برابر قرار می‌دهند…»

 

 

———————-
۱- «سیسرو، تئوریسین و جمهوری‌خواه رومی، شهید روشنگری، ادیب و فیلسوف»

http://www.kar-online.com/node/13142

۲- تریبونوس نامی بود که در اشاره به جمعی از نخبگان لشگری و کشوری رم باستان به کار برده می‌شد.

http://www.edalat.org/sys/content/view/11474/38/

***

سیسرو همچون افلاتون ابتدا شاعر و سپس فیلسوف شد و در امپراتوری رم در جوانی به بالاترین مقام دولتی یعنی شغل سفیری رسید. او می گفت که بدون عدالت هیچ دولتی قابل دوام نیست. او خالق آثاری در زمینه های فلسفه، هنر سخنوری، اداره دولت و نظریه های جمهوریت بود و برای رومیان زمان خود حداقل 500 سال ارثیه فرهنگ یونانی را برای انتخاب علاقمندان ترجمه و معرفی نمود.

سیسرو، تئوریسین و جمهوریخواه رومی

شهید روشنگری، ادیب و فیلسوف

حاکمان یونان باستان سقراط را اعدام و حاکمان روم باستان سیسرو را ترور کردند. سیسرو (Cicero، 106 – 43 پ.م.) ادیب، فیلسوف، سخنور، تئوریسین جمهوریخواهی و مبارز اجتماعی، مهمترین سیاستمدار رم باستان بود که در سال 43 پیش از میلاد در حین فرار بدست عوامل دولتی بقتل رسید. او در سال 106 پیش ازمیلاد در خانواده ای نظامی بدنیا آمد و سالها بعنوان وکیل، بدفاع از عدالت، انسانیت، عقلگرایی و جمهوریخواهی پرداخت.

سیسرو همچون افلاتون ابتدا شاعر و سپس فیلسوف شد و در امپراتوری رم در جوانی به بالاترین مقام دولتی یعنی شغل سفیری رسید. او می گفت که بدون عدالت هیچ دولتی قابل دوام نیست. او خالق آثاری در زمینه های فلسفه، هنر سخنوری، اداره دولت و نظریه های جمهوریت بود و برای رومیان زمان خود حداقل 500 سال ارثیه فرهنگ یونانی را برای انتخاب علاقمندان ترجمه و معرفی نمود.

فلسفه در نظر سیسرو، انسان را از خرافات، غیبگویی، فرصت طلبی و شارلاتانی باز می دارد. در پایان سده های میانه آثار و افکار وی موجب آزادی فرد از ارتجاع مسیحی و مکتب مدرسین اسکولاستیک آن در غرب شد. سیسرو ایده آلیسم یونانی را با رئالیسم رومی مخلوط کرد تا حقوق رومی را بر اساس اندیشه افلاتون و مکتب رواقی یونانی پایه گذاری کند. اگر افلاتون یک نابغه زبان باشد، سیسرو را یک نابغه عملگرا در سیاست و خالق واژه های اجتماعی سیاسی می دانند.

هراز، شاعر مشهور رومی، خود را شاعر سیسرو می دانست. ولتر افکار سیسرو را موجب تکامل و پیشرفت فرهنگ درغرب می دانست. سیسرو خلاف نظریه های فلسفی افلاتون، عمل سیاسی را به تئوری اجتماعی ترجیح میداد؛ روشی که بعدها رومیان برای سیاست جهانگیری وامپریالیستی خود دنبال کردند. روحانیون مسیحی به تقلید از سیسرو در طول سده های میانه به استفاده از فلسفه عملی وی پرداختند. این کار موجب ایدئولوژی شدن فلسفه برای جنبشهای اجتماعی اعتراضی در قرون اخیر نیز شده است.

سیسرو ولی بیش از اندازه به نقش فلسفه خوشبین و امیدوار بود. او خود را فیلسوف مستقل و نوآوری نمی دانست، چون آثارش مخلوطی از افکار فیلسوفان یونانی مانند افلاتون و پوزید بودند. سیسرو برای اصلاح دولت و قوانین جمهوریخواهی، ایده آلیسم افلاتونی را با شک گرایی آکادمیک و اخلاق رواقی یونان باستان مخلوط نمود. او می گفت که مردم را باید با فلسفه و دانش زمان آشنا نمود تا نیازهای جمهوریت را بهتر بشناسند.

هدف روشنگری سیسرو در آن زمان ترجمه آثار مهم فلسفه و ادب یونانی در تمام زمینه ها به زبان لاتین برای رومیان بود. او را می توان واسطه و مبلغ تبادل فرهنگی میان روم و یونان باستان زمان خود دانست. وی سازمانده ایده های فلسفی، واسطه دانش علمی، ارزش گذار و مبلغ شناخت بود. همعصران او بر این باور بودند که فلسفه نه نجات است و نه وسیله ای برای تغییر دولت و سیاست، فلسفه رسانه ای است که نیاز به آزادی نامحدود دارد، برای این که به نتایج عملی برسد و به کسی اجازه سانسور و محدودیت و سوء استفاده خصوصی نمی دهد.

آگوستین، یکی از حاکمان آن زمان روم می گفت که سیسرو یک استاد زبان بود که قلبی پر از عشق به وطن داشت. سیسرو نه تنها سخنوری مشهور بلکه یک نظریه پرداز در هنر سخنوری بود. او نثر کوتاه نویسی زبان لاتین را در رم باستان به اوج خود رساند. آثار سیسرو شامل مقاله، نامه، سخنرانی، دیالوگ و بحث های فلسفی و سیاسی اند. موضوع آثار فلسفی او عبارت اند از وظایف انسانی، ماهیت خدایان و مرزهای نیکی و بدی. آثار جامع و دایرة المعارفی وی بینشی جهانی اند که در فلسفه، واژه ها و مفاهیم یونانی را به خوانندگان رومی معرفی و عرضه می کنند.

از جمله آثار سیسرو «درباره دولت»، «پیرامون فلسفه»، 58 سخنرانی، 4 جلد نامه و مکاتبات و 5 جلد نوشته های دیالوگی اند. دیالوگهای وی پیرامون موضوعات پیری، دولت، فلسفه درمانی، فرق بین هنر و علم، خداجویی بعضی روشنفکران، تئوری شناخت، پیرامون وجود خدایان، استفاده عملی فلسفه، بهترین شکل دولت، در باره قانون و دولت، پیرامون مرگ و درد و غم و عشق و سعادت، و نقل قول هایی مهم از فلسفه زندگی رومیان اند. چهار جلد نامه های او از نظر فرهنگی تاریخی، سندی مهم از زمان پر فراز و نشیب وی اند.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

اطلاعات

این ویودی در 4 ژوئن 2017 بدست در اشتراک - eshtrak فرستاده شده و با , , برچسب خورده.
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: